Lazebura.net Lazlarin Internetteki Sesi - Lazca ve Lazlar - Karadeniz'i kurtarma timi
Lazebura.net Nosi Mosak`alilazca okuma gn


Kazim Koyuncu

 
LAZEBURA FORUMDAN
Yeni yazlan ve yantlanan MesajlarYazan
Nihat Gen`i Anlamak ...
Ana Konu: Kltr ve Sanat
admin
Abd'nin Yaptiklarini Bilelimki,lkemizdeki Ibirlikilrini Daha Iyi Tanimi Oluruz
Ana Konu: Gncel Konular
mjova
Memleketten Bir Ka Kare:)
Ana Konu: Gncel Konular
nosi
Lazca Okuma Gn Ankarada..
Ana Konu: Haber ve Etkinlikler
admin
ANASAYFA
TARH
KLTR VE GELENEK
DL
RADYO LAZEBURA
YREDEN
SELMA KOVA
HABER ARV
MZK
EDEBYAT
KAZIM KOYUNCU
KARADENZ
HABER LSTES
ANKETLER
LAZ MUTFAI
ETKNLK HABERLER
ONLNE KTAP
BZE LNK VERN
KK LANLAR
BTN HABERLER
YEMEK TARF VER
QUIZ




 
Google
Karadeniz'i kurtarma timi
PDF Yazdr E-Posta
Radikal Gazetesi   
06.08. 2005
Karadeniz'i kurtarma timi
Rize/Çalayan Köyü'nde yamaç dibindeki 1849 yapm Hurit Bey Kona.
Gerek doas, gerekse mimari yapsyla esiz bir bölge olan Dou Karadeniz'deki asrlk ahap evlerin yok olup gitmesini önlemek için, kültür misyonerleri koruma-kurtarma harekât balatt  


ULE ÇZMEC

Kahramanlarn diyardr Karadeniz. Antik çalardan bu yana esiz doas nedeniyle paylalamam. Madenciliin piri Argonotlar ve savaç Amazonlara mesken olmu önceleri. Miletoslu ticaret kolonileri, I. ve II. Pontus Krallklar da hayat bulmu burada. Anadolu egemenleri göz dikmi sonra.


Karadeniz'in dou ksm içe kapal yaps sayesinde darya kar adeta zrh örmü, bu sayede de kendini korumay baarm. Yüksek ve yemyeil dalar aabilenler; Asurlar'dan Gürcüler'e, Ermeniler'den Lazlar'a kadar uzanan kavimler siyasi çekimelere, savalara ramen birbirleriyle kaynaarak özgün bir kültürel bileim oluturmular.
Corafi yapnn doal bir sonucu olarak dank yerleim modeli çkm ortaya. Tepelere ve yamaçlara birkaç minik ev kondurulmu. Çounlukla evler arasnda birkaç kilometrelik bir mesafe var. Dou Karadeniz, dalarn bulutlarla bulutuu, bulutlarn evlerin tepesinde gezindii akl sr ermez bir diyar. Bu tanrsal hediyenin yanna bir de her biri sanat eseri olan evler eklenince, insan sarho eden bir güzellikle karlayorsunuz. Bu evlere vurulmamak elde deil. Pan'a layk patikalarda sekerek ulayorsunuz krsal mimarinin örneklerine. Dardan bakldnda birbirine benzeyen, ama her birinin iç dünyas kendine has bir güzellik ve özellik barndran evler bunlar. Ahap evler, farkl yap tipolojisinin ve geleneinin ürünleri; kimi konaklar kadar görkemli, kimi kulübeler kadar sade. Bir eve girdiinizde karnza çkan kap ve duvar dolap süslemeleri, duvar resimleri, ahap duvar kaplamalar, ömineler usta sanatçlarn elinden çkm.
Dou Karadeniz'in krsal mimarisi, bal bana bir aratrma konusu, yerli ve yabanc mimarlar için mümbit bir alan. Sadece evler deil, camiler, kiliseler, ahap ve ta köprüler de yabana atlr gibi deil, ama bu kadar methiye yeter! Çünkü, Dou Karadeniz evleri martlmaktan çok, korunmak istiyor; ilgi ve bakm istiyor. Hem de daha fazla geç kalmadan... Çünkü bu ahap yaplar kn sert rüzgârlara, youn neme ve iddetli yamurlara kar koyamyor, üstüne bir de sahipsizlik eklenince teker teker yok oluyorlar.

Evleri kurtarma harekât
Uzun süredir gözlerden rak, kendi kaderini yaayan bölgeye iki yl önce ta stanbul'dan 'sahipler' geldi. Amaçlar krsal mimari örneklerini koruma altna almakt. Nasl ki, doaseverler ku türlerini korumak için seferber oldularsa, onlar da mimari yaplarn hayatta kalmas için var güçleriyle çalacaklard. Kültür misyonerleri Amlie Edgü ve Afife Batur, genç mimar M. Reat Sümerkan ve fotoraf sanatçs Ali Konyal'dan oluan bir ekip, bölgeyi kar kar gezdi; tüm evler tek tek tepeden trnaa fotorafland. Bu youn emein sonucunda ortaya Dou Karadeniz'de Krsal Mimari adn tayan iki çalma çkt: ngilizce / Türkçe yazlm, renkli fotoraflarla-açklamalarla bezeli bir kitap ve fotoraf sergisi. Kitap, geçtiimiz temmuzda stanbul'da gerçekleen Asya Mimarlk Örgütü'nün 5. Kongresi srasnda sata sunuldu ve bin adet satt. Ayn dönemde Milli Reasürans Sanat Galerisi'nde ise bir fotoraf sergisi açld. Sergide Ali Konyal'nn 45 fotoraf yer alyor; devasa boyutlardaki renkli fotoraflar, izleyenleri Dou Karadeniz'in gizemli atmosferine doru çekiyor. Yerli-yabanc mimar ziyaretçilerin büyük ilgisini çeken bu sergi eylül sonuna kadar açk olacak.
Tüm dünyay dolatn söyleyen Amlie Edgü'ye göre, dünyada Karadeniz kadar özel bir bölge bulmak çok zor: "Bölge hâlâ kendisini koruyor, insanlaryla ve evleriyle beni çok etkiledi. sviçre'den daha vahi, daha güzel. Bu gezilerim srasnda beni üzen bir ey oldu; Karadeniz evleri hâlâ ayakta, ama restorasyon gerekiyor. 10 sene önce gördüüm evlerin büyük bir ksm bugün yok. Bu durum kafamda acaba orada bir ey yapabilir miyiz sorusunu uyandrd. Afife Batur'la bir kurtarma harekâtna girime karar vermemiz ite böyle dodu. Önce bir sergi ve bir kitap hazrlamakla ie baladk." Kitabn editörü Prof. Dr. Afife Batur, Dou Karadeniz'in ne denli önemli bir kültür, mimarlk, yap gelenei, yaam modelleri barndrdn ortaya koymak ve bu güzellikler kaybolup gitmeden kamuoyu ile paylamak istediklerini söylüyor. Misyonerlere Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlk Fakültesi'nden Yrd. Doç. Dr. Reat Sümerkan rehberlik etmi, be kez bölgeye gidip gelmiler. Kitabn sponsoru ise kendisi de Karadenizli olan Mudo'nun sahibi Mustafa Tavilolu.

Bölgedeki evlerin yüzde 60' kullanlyormu; evlerin bir ksmnda mal sahipleri oturuyormu. Baz evler ise çay tarm için gelmi çay içilerine oda oda kiralanm. Söz Batur'da: "Evlerin çounda ilemeli duvar dolaplar, kaplar ve mutfak dolaplar duruyor. Herhalde 100'e yakn eve girdik, içlerinden tipik olanlar ayrdk. lk etapta korunmas, restore edilmesi gereken, en önemli ve en güzel 10 evi belirledik. Plan ve yapm teknii açsndan bazlar bezeme modeli ürünü. Bazlar ise konumlar açsndan önemliydi. Bu evlere hem sahipleri, hem Kültür Bakanl, hem de Karadenizli iadamlar sahip çkmal. Ekimde Ankara'ya gidip Kültür Bakan ile konuup bu milli servetimize fon ayrmasn isteyeceiz."
Gönüllü çalan bu ekibin bundan sonraki hedefi Orta ve Bat Karadeniz'deki güzellikleri sergileyerek dikkat çekmek ve Karadeniz'in komple koruma altna alnmasn salamak.

Haber: Radikal gazetesi



Yorum
TARIHI YENIDEN YAAMAK
Yazar BAKIR ak 2006-01-24 16:21:48
BU GIBI TARIH KOKAN YAPILARDAN BIR OKLARI YIKILMAK UZERE VE BIZLER BUNLARA HEP UZAKTAN BAKIYORUZ.
Yazar kimi ak 2006-01-17 19:35:20
bu durum benim dikkatimi zellikle rize'de ekti, yayla turizminin gelimesi ile birlikte betonlamann daha da arttn gzlemledim. rize merkezde de yksek katl binalar gze arpyor, halbuki d. karadeniz gibi kltr mozaii olan bir yerde karadeniz kltrn yanstmayacak yaplarn gze arpmas ok yanlt. bu misyonu stlenen, bu durumu fark eden ve bu projeye emei geenlere duyarl kiilere teekkrler. 
oropate
Teekkrler
Yazar nosi ak 2006-01-06 16:15:50
Tam zamannda yaplmas gereken bir iti bu.Artk dou karadeniz mimarisi eskisi gibi doayla btnleip sanat eseri grnts vermiyor.Artk eski evlerin yannda bir harabe gibi ykselen betonarme evler eski ile yeni arasnda tam bir tezat oluturuyor.Bu ite emei geen herkese teekkrler.
tebrikler
Yazar wicheli ak 2005-10-23 22:16:39
Gerek laz kltrnn korunmas bu ekilde olur.bu ie gnl verenleri kutlarm.. kylerimizde halen kullanlabilir geleneksel tarm ara ve gereleri var onlar toparlayp.. bir mze haline getirmek gerek lazm mesela dibek(oambre)(keremuli) (gesta) gib iyolunuz ak olsun
Ismail
Yazar Misafir ak 2005-08-14 21:01:18
Byle bir ie gnl vermi insanlar cani gnlden destekliyorum. 
Bugne kadar yaplmas gerekiyordu ama ne yazk ki tahribati doamz buna elvermedi. 
 

 Sadece kaytl kullanclar yorum yazabilirler.
Ltfen hesabnza giri yapnz veya kayt olunuz.


 


Bu Blmde yaynlanm dier Haber ve Makaleler


 
 
 
SELMA KOVA
 



 
YE GR
HAFTANIN YELERI
 
ONLINE YELER
  157 misafir ve 6 ye
eminesedat aze cibistasuri bere mjova gm fndkll
 
EN OK OKUNANLAR
 
HABER ARV



     
 
powered by Joomla  
   Home  Yazdr  @ Kontak Yukar            Copyright Lazebura.net © 2000-2005       

English Kazm Koyuncu " air Ceketli ocuk" E-Kart Gnder